Budynki Składów Magazynowych „A. Wróblewski i spółka”

WiSkaBudynki Składów Magazynowych „A. Wróblewski i spółka” – zespół czterech budynków położonych przy ul. Inżynierskiej 3. Historia firmy zaczeła się po drugiej stronie Wisły z siedzibą przy ul. Trębackiej 13. Powstała w 1875 r. i zajmowała się organizacją przeprowadzek, magazynowaniem mebli na zleceniegłównie dla osób czasowo wyjeżdżających z kraju. Należała do międzynarodowej grupy przewozowej Allgemeiner Moebeltransport Verband w Wiedniu. Przedsiębiorstwo posiadało magazyny przy ul. Marszałkowskiej 100, które w początku XX w. okazały się już za małe, dlatego około 1910 r. ukończono ogromne magazyny na Nowej Pradze. 

Zespół składa się z czterech ustawionych w szeregu, w głąb posesji, budynków. Obszerne bramy mieściły w swych wnętrzach  specjalne konne wozy – platformy, których używano do transportu mebli i dużo gabarytowych towarów. Wielokondygnacyjne budynki w przeciwieństwie do kamienic przybocznych nigdy nie były otynkowane. Wymurowane z cegły ceramicznej, wykończone cegłą licówką i nakryte dachami dwuspadowymi. Stropy nad piwnicami i przejazdami bramnymi typu Kleina, na wyższych kondygnacjach drewniane podparte żeliwnymi słupami. Dekoracja budynków głębi i elewacji tylnej budynku frontowego oparta na detalu ceglanym nadproży okiennych i gzymsów koronujących. Otwory okienne zamknięte łukami odcinkowymi, zaakcentowanymi pasami z cegieł. Odmienna, nieco bogatszą dekorację uzyskała elewacja frontowa pierwszego budynku. Wczesnomodernistyczna stylistyką nawiązuje do architektury romańskiej i tzw. stylu burgowego. Elewacja sześciokondygnacyjna i siedmioosiowa, z dwoma bocznymi, dwuosiowymi pozornymi ryzalitami zwieńczonymi szczytami z dachami naczółkowymi. W dolnej kondygnacji z sutereną, tworzącej rodzaj cokołu, trzy duże okna, zamknięte półkoliście z profilowanymi archiwoltami. Podobnie wykończony wysoki przejazd bramny na drugiej osi. Wewnątrz pierwszego budynku zachowała się oryginalna, drewniana klatka schodowa z dekoracyjną, tralkową balustradą.Pośrodku elewacji zachowany częściowo napis z liter nakładanych z zaprawy cementowej: „Tow. Akc. Wróblewski i S-ka.”

Cały kompleks budynków pozostał niezniszczony podczas II wojny światowej. Sama firma istniała do 1950 roku, natomiast magazyny przy Inżynierskiej w 1945 roku zostały przeznaczone na magazyny „Państwowego Zarządu Mienia Opuszczonego”, później korzystały z nich przedsiębiorstwa: „Moda Polska” i Jubiler. Od połowy lat 90-tych XX wieku składy na Inżynierskiej dają schronienie licznym galeriom i pracowniom niezależnych artystów, którzy stworzyli tu miejsce o niepowtarzalnym klimacie i byli jednym z pionierów postrzegania Pragi jako dzielnicy artystycznej. Na początku 2013 roku w trzecim budynku kompleksu wybuchł pożar, który strawił doszczętnie wnętrza budynku. Zawalił się dach i stropy, pozostał jedynie sam szkielet oraz część przyziemia budynku, które na skutek akcji ratowniczej zostało zalane wodą. Zniszczeniu uległy wszystkie znajdujące się w środku pracownie artystyczne wraz z wyposażeniem oraz znaczna część znajdującego się tam klubu „Sen Pszczoły”. Na szczęście według wstępnych oględzin budynek nadaje się do odbudowy. Pozostaje więc nadzieja, że kilkunastoletnia tradycja artystyczna będzie kontynuowana.

WiSka 1

Towarzystwo Przyjaciół Pragi